چگونه مهارت فکر کردن را به کودکان بیاموزیم؟ چهار گام موثر برای تقویت تفکر در کودکان

چگونه مهارت فکر کردن را به کودکان بیاموزیم؟ چهار گام موثر برای تقویت تفکر در کودکان

مرضیه احمدی

۹ عقرب ۱۳۹۸

331 بار


این صفحه را به اشتراک بگذارید:

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this page

همیشه روی این موضوع تاکید می‌شود که کودکان را به رفتار سالم تشویق کنیم، نه این‌که آنان را با صفت‌های که ممکن است در وجود شان نباشد، مخاطب قرار دهیم. این موضوع در ظاهر و در بیان ساده است، اما زمان عمل کمتر والدی به آن توجه دارد.

«آفرین پسر باهوشم» این جمله‌ی آسیب زا و نامناسبی است که تقریبأ ورد زبان همه‌ی ماست. کارشناسان تأکید دارند به جای هوش کودکان تلاش آنها را در زندگی تحسین کنید.

آی کیو مهم است اما تنها عامل موفقیت نیست باید به کودکانمان بیاموزیم که تفکر کنند و تلاش سرلوحه عمل آنها باشد، اما چطور؟ این سوال دغدغه‌ی ذهنی خیلی از والدین است که در «فرزندپروری» این هفته به نکاتی در این رابطه اشاره می‌کنیم.

زمانی که فرزندتان سوالی می‌پرسد، پرسشی هر چند ساده از نظر شما، مثلأ‌ اینکه ابر‌ها چطور به وجود می‌آیند، فورأ به او جواب ندهید. اجازه بدهید خودش کمی فکر کند؛ مثلأ بگویید چه سوال جالبی به ذهنت رسید. خودت چه فکر می‌کنی؟ شاید به شما بگوید نمی‌داند و برای همین از شما سوال پرسیده اما به او یکی دو ساعت فرصت دهید تا حدسیاتش را بیان کند. نکته‌ی مهم اینجاست که هر چند شاید پاسخ‌ها درست نباشد‌، اما تفکر کودک را تحسین کنید و اگر پاسخ‌ها مسخره به نظر می‌رسد‌، هرگز او را مورد تمسخر قرار ندهید.

اجازه بدهید کودک هر چه حدس می‌زند را بیان کند و در نهایت باز هم فورأ جواب را کف دستش نگذارید. می‌توانید بگویید که پاسخ‌ها را می‌دانید اما ترجیح می‌دهید در مورد آن همراه با او در اینترنت جستجو کنید یا کتابی را ورق بزنید تا اطلاعات کاملتری به دست آید. درمورد آن موضوع عکس ببینید یا حتی دفعه‌ی بعد که به کتابفروشی رفتید در مورد همان مبحث کتاب جالبی بخرید و ورق بزنید. نکته‌ی مهمتر اینکه با پاسخ دادن به یک سوال ته خط نقطه نگذارید. می‌توانید به کودک بگویید: «تا به حال اطلاعاتی که برایت گفتم کشف شده و هنوز موضوعاتی در همین رابطه‌ هست که شناخته شده نیست.» با این کار کمک می‌کنید کودک باز هم در مورد این موضوع فکر کند.

اول: از گفتن نمی‌دانم نهراسید

متاسفانه برخی از والدین هرگز از کلمه‌ی نمی‌دانم استفاده نمی‌کنند. حتی اگر پاسخ سوالی را ندانند‌، فرزندشان را به گونه‌ای سرگرم می‌کنند تا بتوانند در مورد آن مسأله کمی اطلاعات به دست بیاورند. واقعأ لازم نیست در نگاه فرزندتان خود را مطلق و بی‌نقص نشان دهید زیرا در نهایت فرزندتان بزرگ می‌شود و متوجه نقص اطلاعاتی شما خواهد شد. در عین حال همیشه هم نباید با گفتن نمی‌دانم و محول کردن کودک به شخص دیگری برای یافتن جواب‌هایش خود را خلاص کنید. باید به کودک نشان دهید که شما هم به تفکر نیاز دارید و در برخی شرایط دنبال یادگیری و آموختن هستید.

دوم: سیستم آموزش و پرورش را دریابید

متاسفانه سیستم آموزش و پرورش مانع از متفکر بار آمدن کودکان می‌شود. در مدرسه فضایی برای تفکر کردن نیست. موضوعات حفظی است. اگر دانش‌آموزی جوابی متفاوت بدهد، یا مورد تمسخر قرار می‌گیرد یا از سوی معلم توبیخ می‌شود. در مدرسه و در خانه مدام این جمله در گوش دانش‌آموز خوانده می‌شودکه اگر مطمئن نیستی، جواب نده و این یعنی پاسخ‌ها را حفظ کن و تحویل بده و تفکر نکن. این در حالی است که تفکر کردن و رسیدن به برخی حدسیات باعث می‌شود شما درک بهتری از ماجرا داشته باشید و در نهایت پاسخ درست را بهتر به یاد بسپارید.

سوم: برای کودکان لقب نگذارید

خطاب کردن کودکان با صفاتی مانند باهوش باعث می‌شود در آینده دچار مشکلاتی از جمله خود‌شیفتگی شوند. متاسفانه گاهی والدین یا خود کودک به اشتباه گمان می‌کنند که باهوش هستند و وقتی از آنها تست آی کیو گرفته می‌شود، مشخص می‌شود هوشی در حد متوسط دارند. این موضوع نه تنها به والدین، بلکه به کودک آسیب می‌رساند. هوش موضوعی ژنتیکی است. هوش کودک شما از هوش شما خیلی بالاتر نیست اما برخلاف هوش، تلاش هر انسانی می‌تواند تا بی‌نهایت پیش رود. تلاشگر بودن بسیار برتر از باهوش بودن است زیرا هوش را نمی‌توان بالا برد اما با افزودن تلاش می‌توان سطح اطلاعات و یادگیری را افزایش داد. پس هرگز به فرزندتان نگویید: همه نمراتت ۲۰ شده آفرین. چقدر باهوشی که ۲۰ گرفتی. دقیقأ خواندی که ۲۰ شدی. بلکه بگویید: «چه خوب تلاش کردی آفرین»

چهارم: تعریف‌هایتان را واقعی کنید

اگر فرزند شما نقاشی کشیده که زیبا نیست، او را با گفتن این جمله که آهرین پسر هنرمندم تشویق نکنید. اگر واقعأ‌زیباست هنر او را ستایش کنید اما اگر نه به نکات مثبت آن اشاره کنید. مثلأ چه رنگ سبز زیبایی استفاده کردی یا اینکه از او درمورد جزییاتی که کشیده بپرسید و از کلماتی مثل چه جالب استفاده کنید. تعریف‌ها روی عزت‌نفس کودک اثر مثبتی دارد. هر تعریف واقعی مثل سکه‌ی درون «دخلک» است. وقتی که بزرگ شد‌، این ارزشمند بودن را حفظ می‌کند و از سکه‌های درون «دخلک» برای ساختن زندگی‌اش استفاده خواهد کرد.

برگرفته از: fa.alalamtv.net


نظر شما چیست؟