بازتاب یک رویا؛ « رویای معرفت»

بازتاب یک رویا؛  « رویای معرفت»
زمان 1394/12/06
مکان لیسه عالی معرفت
برگزار کننده موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت

توضیحات:

آصف مهاجر

پنج شنبه، ۶ حوت ۱۳۹۴، در لیسه عالی معرفت ویژه برنامه‌‌« رویای معرفت» بازتاب داده شد. برنامه «‌رویای معرفت» برای بازتاب وضعیت اجتماعیِ مطلوب و‌آرمانیِ که سیستم آموزشی معرفت به آن می‌اندیشد و نیز برای بیان و توضیح اهداف و برنامه‌ راهبردی معرفت که جدیداً تدوین شده است، برگزار شد. در این برنامه، مقامات از وزارت معارف، از جمله عبدالجبار آریایی رییس  دفتر وزیر معارف و مجیب مهرداد سخن‌گوی این وزارت، استادان دانشگاه، از جمله دکتر امین احمدی رییس  دانشگاه ابن‌سینا، دکتر ذاکرحسین ارشاد استاد در دانشگاه ابن‌سینا، یعقوب یسنا استاد دانشگاه البیرونی، شخصیت‌های مذهبی از جمله آیت‌الله واعظ‌زاده بهسودی و همراهانش، مقامات دولتی از جمله یوسف پشتون وزیر مشاور رییس جمهور، حبیبه سرابی معاون شورای عالی صلح، محمد نادر یما سرپرست ارگان‌های محل، شخصیت‌های دیگر از جمله خانم سیما غنی، نعیم نظری رییس شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر و سمیع دره‌ای فعال مدنی، اعضای شورای سراسری هزاره‌های اهل سنت،  تمامی اعضای هیأت مدیره موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت، نزدیک به دو هزار نفر از معلمان و دانش‌آموزان معرفت، خانواده‌های دانش‌آموزان، دانشجویان، فعالان مدنی و دیگران …، حضور داشتند.

01 رویایی معرفت 1394-12-6 عکس (292)

در گام اول، به صورت یک مقدمه، ویدیویی پخش شد که در آن  گذشته‌ی معرفت در قالب صدا و تصویر به صورت کوتاه و فشرده مرور شد، سپس با تلاوت آیات قران کریم و پخش سرود ملی، برنامه به صورت رسمی آغاز شد.

در برنامه « رویای معرفت» دکتر وفایی زاده عضو هیأت مدیره موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت، یوسف پشتون وزیر مشاور رییس ‌جمهور، حسین سرآمد رییس  موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت، عبدالجبار آریایی رییس  دفتر وزیر معارف، دکتر امین احمدی رییس دانشگاه ابن‌سینا، سیما غنی و محمد نادر یما سرپرست ارگان‌های محل، سخن‌رانی کردند.

در مرحله‌ی نخست، دکتر وفایی زاده به نمایندگی از هیأت مدیره موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت، سخن گفت. آقای وفایی زاده به صورت فشرده تلاش کرد تا چگونگی « رویای معرفت» را بیان کند و آن را در معرض قضاوت همگانی قرار دهد.

به باور وفایی زاده، در ادبیات سرزمین ما، رویاهایی زیاد در قالب اشعار  بازتاب یافته است، اما یک رویای منظم و مشترک نداریم و تلاش نکرده‌ایم که رویاهای پراگنده‌ی مان را  منسجم بسازیم و تحقق دهیم. او با یک یادآوری از سخنان کرزی، رییس  جمهور پیشین کشورکه گفته بوده است افغانستان ما مملو از منابع طبیعی است؛ اما یک کشور فقیر هستیم، این فقر و بدبختی را با نداشتن رویای روشن و همگانی پیوند داد. وفایی‌زاده راز این وضعیت را ناشی از این مسئله  دانست که ما ‌چون رویایی نداریم، در راستای بهتر شدن وضعیت مطلوب‌، تحرک نیز نداریم. او گفت که در کشور ما هستند، حتا کودکانی که رویاهای بزرگ دارند، اما هیچ تدابیر و حمایت اجتماعی موضوعیت ندارند، تا رویاهای آنان، تحقق‌پذیر شوند. « ما اگر به هر قسم نمیتوانیم رویای مرتضا و دختر مظلومی که در کنار جاده درس میخواند، رویاهای آن طفلی که در خوست، ارزگان، غزنی، ننگرهار و بدخشان و دیگر ولایات کشور از مکتب بازمانده‌اند را تحقق دهیم و رویاهای شکسته و دلهای خُرد‌شده هزارها کودک و نوجوان این سرزمین را اگر نمیتوانیم درک کنیم، باید با روشن کردن چراغ معرفت، رویاهای تکه و پارچه شده این ملت آواره را، به رویای مشترک تبدیل کنیم».

او از معرفت و دست‌آوردهای نیکوی آن یاد  کرد و گفت: اگر ما نتوانسته‌ایم این تجربه را در سایر بخش‌ها سرایت دهیم و آن را همگانی بسازیم، نشان‌گر  یک ناکامی است. وفایی زاده به اهمیت شناخت و معرفت تأکید  کرد و گفت که  راز خیلی از بدبختی‌های کشور در جهالتی است که در کشور وجود دارد و حتا ما نسبت به هم‌دیگر شناخت لازم را نداریم. « اگر ما هم دیگر را می‌شناختیم هم‌دیگر را رافضی خطاب نمیکردیم و هم دیگر را تکفیر نمیکردیم. زمینه برای حضور داعش و طالب و هزاران دشمن این سرزمین به وجود نمیآمد. بسترهای طالب ساز  و داعش ساز جهالت است، نادانی است که در بستر اجتماعی ما هنوز باقی است.

به باور وفایی زاده در جامعه‌‌ اگر ملاک قضاوت و امتیازدهی بر مبنای صورت، بلندی و پخش بودن بینی و رنگ و پوست نباشد و توانایی و شایستگی اولویت داشته باشند،  حتا رفتن به فضا و سیارات دیگر، ناممکن نیست. در این جامعه، ملت، تکه تکه شده  است و به صورت  جزیره‌های جدا از هم افتاده  است؛ با رویاهای پراگنده. سوال این است که چه‌گونه به این رویاها که گاهی متضاد اند و حتا هستند کسانی که رویای شان، نابودی دیگران است، مخرج مشترک دهیم.  ما باید نقاط مشترک رویاهای مان را دریابیم و مخرج مشترک رویاهای پراکنده‌ی مان را پیدا کنیم.

وفایی زاده تأکید کرد که ما از رویای فردی حرف نمی زنیم، ‌بلکه رویای انسانی مورد نظر ما است. رویای محتمل و ممکن را در نظر داریم.او تصریح کرد که رویا ما، رویای انسانی است و از این‌رو، می‌تواند رویای همه شود؛ این گونه است که تحقق یافتنی است.

او آرزو کرد که همه‌ی اقوام در کشور برادر و برابر باشند و نسبت به هم اعتماد کنند؛ این رویا ناممکن نیست. او امیدوار کننده یادآوری کرد و گفت: ما در آستانه‌ی تحول قرار داریم که نشانه‌های این تحول، رشد مراکز تحصیلی و آموزشی است. امروز اگر چند میلیون کودک و جوان این سرزمین در مکاتب و دانشگاه‌های دولتی و خصوصی درس می‌خوانند و  اگر هزاران دانشجوی ما در بیرون از کشور تحصیل می‌کنند، نشانگر یک نسل متفاوت است و این نسل برای اما امید خلق می‌کند. ما ظرفیت داریم، به شرطی که اراده‌ی لازم و قوی برای پی‌گیری رویاهای مان را  نیز داشته باشیم.

دکتر وفایی زاده  تأکید  کرد که باید فرهنگی را بنا کنیم که پایه آن  بر مبنای معرفت استوا باشد، از نفوذ فرهنگ‌های تفرقه افگن بیرونی جلوگیری کنیم. «ما به لحاظ  فرهنگی باید روی  پای خود بایستیم و باید بتوانیم نفوذ  فرهنگ های ویرانگر را در درون ساختارهای فرهنگی مان ببندیم و مانع شویم و  مردم  کشور خودشان  تعریف‌گر سرنوشت شان شوند».

این عضو هیأت مدیره موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت تصریح کرد که تمامی فرزندان کشور که درس می‌خوانند، رویایی دارند، اما باید فرصت داشته باشند، حمایت شوند،‌ تا آرزوهای شان محقق شود. « رویا در همه جا است، مهم فراهم ساختن تحقق رویاهایی است که در فردفرد این سرزمین جاری است. بسیاریها با استعداد و رویاهای بزرگ هستند؛ اما زمینهی تحقق آن را نتوانستند پیدا کنند، در نهایت استعدادشان خفه می‌شوند. در واقع یک نسل استعدادشان خفه شد».

به قول وفایی زاده،  «معرفت» چیزی نیست که در یک مکان مشخص انحصار شود، بلکه « معرفت» یک امر انسانی است و لازم است که گسترش یابد، تا رسیدن به جامعه‌ای که نشان از تبعیض نباشد. « «معرفت» امری نیست که در یک ساختمان و یک مرکز خلاصه شود، معرفت یک امر ملی است، یک امر انسانی است، یک ارزش است و راه ما و چراغ ما برای تحقق رویای ما است. برای شناخت راه دشوار سرنوشت و تحقق رویای افغانستان واحد، ملت واحد و بدون تبعیض، زمینهی رشد و شگوفایی استعدادها به صورت متعادل را در تمام گوشه و کنار کشور فراهم کنیم؛ کشوری که در آن نه تبعیض نژادی داشته باشیم و نه رنگ،  نه سمت  و زبان ملاک برتری شمرده شوند و همه‌ی اینها تنها در سایه معرفت و شناخت ما از همدیگر میسر است».  آقای وفایی زاده در اخیر تأکید  کرد که ما به یک عاقبت و آینده‌ی سبز باور داریم.

پس از سخن‌رانی وفایی زاده و در یک میان برنامه، گروه سرود معرفت در جایگاه حاضر شدند و آهنگی را اجرا کردند که در آن « رویای معرفت» در قالب شعر و آهنگ بازتاب می‌یافت.

یوسف پشتون ‌وزیر مشاور رییس‌جمهور، دومین سخن‌رانی بود که در جایگاه حاضر شد و چند دقیقه‌ای،  نکاتی را در خصوص معرفت و تجربه‌ی این کانون آموزشی یادآوری کرد. یوسف پشتون گفت که «رویا» دیدن، نه تنها که آسان است،‌ بلکه خوشایند نیز  هست؛‌ اما فهم رویا کار دشوار است. او تصریح کرد که فهم رویا از طریق معرفت ممکن است؛ در این صورت ما صاحب جامعه‌ی بهتر خواهیم بود. او در مورد مفهوم معرفت گفت: « معرفت؛ یعنی علم، آگاهی و عقلانیت».  به باو یوسف پشتون، بدون معرفت نمی‌توانیم زندگی اجتماعی خود را بهبود بخشیم و نه درک ما از دیانت و خداوند درست خواهد بود. برای شناخت خداوند نیز نیازمند معرفت هستیم.

او گفت که طی چندین دهه در کشور، به غیر از جنگ، چیزی را ندیده ایم؛ اما لازم است برای داشن جامعه صلح آمیز، ‌راه معرفت را طی کنیم. او از کارگزاران لیسه عالی معرفت، قدردانی کرد و گفت که از معرفت باید حمایت کنیم. پشتون از خدمات و دست‌آوردهای معرفت، احساس‌ خوش‌بینی کرد و تمامی اعضای معرفت را مورد ستایش قرار داد و گفت من به تجربه‌ی معرفت افتخار می‌کنم.

وزیر مشاور رییس جمهور معرفت را کانون انسانیت دانست و به گسترش آن تأکید  کرد؛ این که در یک منطقه خاص محدود نشود، تا از طریق گسترش معرفت و آموزش، افراد جامعه به آرزوهای مشترک‌ شان برسند.

در مرحله سوم سخن‌رانی، آقای سرآمد، رییس  موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت حضور پیدا کرد. او از تمام اشتراک کننده‌ها قدردانی کرد که در برنامه معرفت حضور پیدا کرده اند.«بسیار خوش‏وقتیم که با برنامه «رویای معرفت» در خدمت شما سروران گرامی هستیم. چنانچه در سخنان جناب دکتر وفایی‏زاده مطرح شد، رویای معرفت رویای داشتن یک جامعه انسانی، در سایه عدالت و آزادی و برابری است؛ رویای رهایی از هرگونه خشونت و جهل و تعصب و تبعیض؛ رویای زندگی شرافتمدانه و برخوردار از آسایش و آزادگی. این رویا، رویای همه شهروندان کشور است. معرفت بسیار مفتخر است که از این رویای انسانی سخن می‏گوید و آن را با هم‌وطنان خوب خود شریک می‏سازد.

سخن گفتن از این رویا، سخن گفتن از موقف فعال شهروندی است. طرح این رویا، پرسش بزرگی را در دل خود دارد که چه کسی باید این جامعه انسانی و این زندگی شرافت‌مندانه را برای ما بسازد و پرسش دیگر این‌که معرفت چه امکانی در دست خود دارد که از این رویای بزرگ سخن می‏گوید؟»

به نظر می‏رسد پاسخ سوال اول بسیار مبرهن است، به ویژه پس از آن‌که ما فرصت‏ها و امیدهای بزرگی را در طول سال‏های گذشته برای رهایی از جهل و جنگ و خشونت و فساد از دست دادیم. شاید درست‏تر این باشد که بگوییم ما در طول سال‏ های گذشته برای رهایی از این مصیبت‏ها و رسیدن به آن رویا، نقش و مسوولیت شهروندی خود را فرونهادیم و انتظار کشیدیم که دیگران آن رویا را به ما هدیه دهند و آن جامعه آرمانی را برای ما بسازند؛ اما واقعیت این است که شالوده‏ های آن رویا و آن جامعه انسانی بر زمین ذهنیت و نگرش ما،  فرهنگ، مناسبات و ساختارهای اجتماعی ما نهاده می‏شود. حضور و حمایت جامعه جهانی تنها می‏توانست فرصت مناسب و مساعدی را برای تحقق این رویای ما فراهم سازد؛ اما ما با وانهادگی، این فرصت را بر خود حرام کردیم و از دستش دادیم. اکنون که این حضور و حمایت گسترده را از دست داده‌ایم، صریح‏تر و روشن‏تر از همیشه می‏توان درک کرد که مسوولیت تحقق آن رویا و ساختن آن جامعه انسانی مورد نظر به دوش خود ما بوده است.

اکنون چه چیزی را داریم که به آن امیدوار باشیم و به اتکای آن نقش شهروندی خود را برای تحقق این رویا بازی کنیم».

01 رویایی معرفت 1394-12-6 عکس (397)

آقای سرآمد توضیح داد که ما هنوز فرصت و امکان این را داریم، تا وضعیت آرمانیِ را تعریف کنیم و برای تحقق آن گام برداریم.  او  از دو سرمایه و امکان بزرگ یاد کرد: « اولین امکان، زمان است که همیشه در اختیار ما قرار دارد و دیگری نسل آگاه و جستجوگر و ناآرام، که ققنوس وار از میان آتش و خاکستر سربرافراخته و انبار پری از تجربه‏ های تلخ گذشته و درک و بصیرت روشن بر حال را با خود دارد. برای به کار انداختن این دو سرمایه و امکان دو روش و راهکار را بایستی به کار ببندیم: یکی این‌که خود را از چنگ یأس و ناامیدی و روزمرّگی نجات دهیم و نگاه خود را به افق ‏های دورتر بدوزیم، امید را توشه راه خود بسازیم و رویای خود را در آن دوردست‏ها نشانه بگیریم. دوم اینکه فاصله‏های تبعیض، تعصب ورزی، خودخواهی، دیگرستیزی، برتری‏جویی و استبداد  که ناشی از تعلقات قومی، قبیله‏ ای، زبانی، مذهبی، سمتی و جنسیتی است را از میان برداریم و جزیره‏ های متفرق خود را به هم وصل کنیم و همدیگر را دریابیم. ماهیت جمعی و همگانی نقش و مسوولیت شهروندی را برای تحقق رویای خود درک کنیم و در کنار هم بایستیم. می‏دانم که سخت است، ولی ما در عمل نشان داده ایم که علی‏رغم سخت بودن، این کار چه قدر ممکن است.  قیام ۲۰ عقرب سال جاری نمونه روشن آن است. اگر آن اتفاق بزرگ با ایستادن صدها هزارنفر در کنار هم، و در فاصله اندکِ دو-سه روزه، ممکن شده است، تحقق رویای ما در طول ده سال، یا پانزده سال چرا ممکن نباشد؟ اکنون باید دریابیم که هریک از ما در موقف خود، نقش خود را در جهت تحقق این رویا چه گونه می‏توانیم بازی کنیم؟».

آقای سرآمد در ارتباط به پرسش دومی که مطرح کرده بود، اضافه کرد: « موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت برای تحقق این رویا رویکرد آموزشی دارد و در این راه امکانات، زمینه‏ها و اعتباری دارد که می‏تواند از آن‏ها در جهت تحقق رویایش مایه بگذارد. رویکرد آموزشی ذاتاً رویکرد درازمدت است و اهمیت زمان را درک می‏کند. برای کار آموزشی ده سال زمان، زمان خیلی طولانی نیست؛ اما ما می‏دانیم که در ده سال کار، چه دستاوردهای بزرگی می‏توانیم داشته باشیم. از این رو، معرفت هیچ گاهی به خاطر مواجهه با چالش‏ها و موانع، به اضطرار نمی‏افتد».

سرآمد به طور مشخص از چند هدف راهبردی یاد کرد و گفت که این اهداف طی ده‌سال آینده پی‌گیری می‌شود:

  1. شبکه مکتب‌های معرفت: معرفت در نزدیک به پانزده سال، یا با احتساب دوران مهاجرت، نزدیک به بیست سال فعالیت خود، ده‏ها هزار دانش‏آموز و خانواده‏ های شان را با نگاه انسان‏مدار و مدنی خود آشنا ساخته است. هرکدام آن‏ها سال‏ها با شعار «آگاهی، آزادی و برابری» معرفت نفس کشیده اند. صدها دانش‌آموز از معرفت فارغ شده اند و اکنون در جمع نیروهای جهت‏دهنده و تأثیرگذار جامعه به حساب می‏آیند. حدود ۱۷۹ نفر از دانش‏آموختگان معرفت در دوره‏ های کوتاه‏مدت و درازمدت، در مقاطع مختلف، بورسیه ‏های تحصیلی مکاتب و دانشگاه ‏های جهان را به دست آورده اند. هم اکنون ۲۶ نفر از خانواده معرفت تنها در مکاتب و دانشگاه‏ های ایالات متحده آمریکا مشغول آموزش هستند.

ما با این نگاه و نظام آموزشی و سابقه کاری، در سال‏ های آینده شبکه ‏ای از مکتب‌های خود را در ولایات مختلف کشور ایجاد خواهیم کرد تا بیشتر و سریع‏تر از قبل در راه تحقق رویای خود گام برداریم.

  1. آموزش بزرگ‌سالان: برنامه آموزش بزرگ‌سالان چندسالی است که یکی از بخش‏ های مهم معرفت بوده است. این برنامه برای ما از اهمیت ویژه برخوردار است و ما این بخش را در کنار لیسه عالی معرفت، جزو برنامه‏ های اساسی آموزشی خود می‏دانیم. نگاه آموزشی ما در برنامه آموزشی بزرگ‌سالان توسط زنان و مردان خانواده به خانواده‏ها منتقل می‏شود و اساس زندگی مدنی توأم با نگاه و روابط انسانی را در درون خانواده‏ها تقویت می‏کند. برای ما بسیار دلگرم‏کننده و امیدبخش است که می‏بینیم شمار زیادی از مادران ما در جریان سه تا چهار سال، توانسته اند از صنف اول تا نهم و دهم برسند. ما این بخش را در سال‏ های آینده بیشتر از پیش تقویت خواهیم کرد و به صورت یک بخش مستقل آموزشی گسترش خواهیم داد.
  2. دانشگاه معرفت: معرفت بسیار شادمان است از این که شمار بزرگی از دانشگاه‏ها و مراکز تحصیلات عالی دولتی و خصوصی در امر آموزش عالی حضور فعال و تأثیرگذار دارند. این دانشگاه‏ها در پرورش نسلی که از آن یاد کردیم و به آن امید بسته‏ ایم، نقش مهم و اساسی بازی کرده اند. معرفت نیز در سال ‏های آینده در عرصه تحصیلات عالی گام خواهد گذاشت تا نگاه آموزشی خود را از سطح پایه تا مقاطع بالاتر تحصیلی پی‌گیری کند و رویای خود را در سطح عالی‏تر آموزشی دنبال کند، و خوش وقت است که در این راه، تجربه و همکاری‏ های دوستان و همکاران خود را در دانشگاه‏ های دیگر با خود دارد.

معرفت در این عرصه تلاش خواهد کرد همکاری‏ها و روابط نهادی خود را با آموزش‏گاه‏ها و دانشگاه‏ های جهان گسترش دهد و از فرصت ‏های بورسیه‏ های تحصیلی در مقاطع بالاتر تحصیلی، به ویژه دکترا، بیشتر از پیش برخوردار شود.

  1. اکادمی زبان‏ های بین ‏المللی معرفت: معرفت سال‏هاست که یک بخش ویژه آموزش زبان‏ های بین‌المللی دارد که شامل زبان‏ های انگلیسی، چینی و کوریایی می‏شود. آموزش این زبان‏ها، دست‌یابی به بورسیه‏ های تحصیلی را برای دانش‌آموزان معرفت مقدور کرده است؛ اما زبان، فراتر از این، برای ما از اهمیت ذاتی برخوردار است. این زبان‏ها گستره‌ی مخاطبان و حوزه روابط و پیام‏رسانی ما را بسیار گسترده‏تر می‏سازد. بنابراین، معرفت بخش زبان‏ های خود را زیر عنوان «اکادمی زبان‏ های بین‏ المللی معرفت»، هم از لحاظ کمی و هم از لحاظ کیفی، بیشتر از پیش گسترش خواهد.
  2. اکادمی هنرهای زیبای معرفت: هنر، هم‌زاد و همگام معرفت بوده است. معرفت از آغاز فعالیت‏ های خود در کابل، بخش ویژه گالری و عکاسی را تأسیس کرد. هنر نیز برای معرفت زبان دیگر آموزش بوده است. هنر با روح و روان انسان سخن می گوید و این زبان در ترویج نگرش انسان مدار و مدنی و تلطیف روان نسل زخم خورده در جنگ‏ها و خشونت‏ها، در معرفت نقش مهمی داشته است.

علاوه بر نقاشی و عکاسی، موسیقی بخشی دیگر از برنامه‏ های هنری معرفت بوده است که نقش بسیار برجسته ‏ای در برنامه‏ های آموزشی معرفت و ترویج پیام و نگاه آن داشته است که از جمله می‌توانیم از  برگزاری یازده نمایشگاه هنری در داخل و خارج از کشور، و فروش بیش از ۱۸۰۰ تابلوی نقاشی و عکاسی یاد کنیم که بخشی از پیام ما را به گوشه‏های مختلف جهان رسانده است.

معرفت با گسترش کار خود در زمینه هنر، اکادمی هنرهای زیبای معرفت را در سال‏ های پیش رو ایجاد خواهد کرد و هم از لحاظ کمی و پوشش شاخه‏ های مختلف هنر و هم از نظر کیفی به این بخش توجه خواهد نمود.

  1. تقویت بخش رسانه‏ ای معرفت: معرفت از آغاز فعالیت‏ های خود در کابل، فعالیت‏ های نشراتی نیز داشته است. ماه‏نامه‏ های «طرح نو»، «سخن معرفت» و اکنون مجله‌ی «آیینه معرفت» محصول کار معرفت در این زمینه است. علاوه براین، معرفت صاحب یک رادیو به نام «رادیو معرفت» است و یک پایگاه انترنتی نیز دارد که هرکدام چندسالی است فعالیت می‏کنند. این رسانه‏ها نیز زبان ما برای ترویج آموزش ‏های مدنی و نگاه ما در سطح گسترده‏تر مخاطبان ما بوده اند. موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت می‏خواهد بخش رسان ه‏ای خود را بیشتر از پیش تقویت کند و «تلویزیون آموزشی معرفت» را راه اندازی کند.
  2. مرکز ویژه فن و حرفه معرفت: موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت به ایجاد یک مرکز ویژه آموزش فن و حرفه نیز به عنوان یک برنامه مهم تجربی-آموزشی می‏اندیشد تا بتواند علاوه بر آموزش ‏های رسمی، فرصت رشد استعدادها را در زمینه مسایل فنی و تکنیکی نیز فراهم سازد. افراد زیادی استعدادهای خارق العاده‏ای در کارهای حرف ه‏ای از خود نشان می‏دهند که اگر مورد حمایت قرار بگیرند، می‏توانند منشأ کارهای بزرگ فنی و حرف ه‏ای شوند.

این‏ها بخشی از اهداف و برنامه‏ های راهبردی موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت در درازمدت است. معرفت با طرح این اهداف و برنامه‏ها، وارد فاز جدید کاری خود می‏شود. در فاز گذشته، معرفت در پرورش یک نسل بالنده و آگاه و در ترویج یک نگاه انسانی و تبلیغ یک جامعه مدنی نقش بازی کرده است. اکنون در فاز جدید می‏خواهد در ترویج و تحقق رویای خود، رویای یک جامعه عاری از تعصب و نفرت و نجات از فقر و خشونت و فساد نقش بازی کند».

بعد از سخنان سرآمد، بار دیگر گروه موسیقی معرفت حضور پیدا کردند و آهنگ جدیدی را اجرا کردند که در آن آینده‌ی یک  نسل در قالب شعر و آهنگ بیان شد.

عبدالجبار رییس  دفتر وزیر معارف چهارمین سخن‌ران بود که در جایگاه آمد و سخنان خود را ایراد کرد. او به نمایندگی از وزارت معارف سخن گفت و حمایت جدی وزارت معارف را از لیسه عالی معرفت اعلام کرد. آریایی یادآوری کرد که رهبری جدید وزارت معارف، برای آوردن تغییر در نظام معارف، استراتژی نو دارد. او هم از رویایی یاد کرد که وزارت معارف می‌خواهد در تمام عرصه‌های آموزش، تغییر جدی را ایجاد کند.

رییس دفتر وزیر معارف گفت: من بسیار خوشحالم که در جایی قرار دارم که از جامعهی بدون تبعیض، از آیندهی روشن، از انسانیت سخن گفته میشود و این آرزویی است که هر انسان در هر گوش های از جهان دارد. من با لیسه معرفت از سالها قبل با آشنایی عزیز رویش، آشنا شدم و امروز جایی خوشحالی است که در این جا با شما هستیم و حمایت وزارت معارف را به صورت جدی اعلان می‌کنم.

او اراده‌ی جدی کارگزاران معرفت ستایش کرد و افزود: «‌من زمانی که تاریخچهی معرفت را با پخش ویدیو شنیدم که با ۵۶۰ دالر کارش را شروع کرده است، به این باور رسیدم که یک ارادهی جدی در این کار وجود داشته است که با آن سرمایهی کوچک وافراد معدود، به این جایگاه رسیده است».

او ابراز خوش‌حالی کرد که مسوولان موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت می خواهد که شبکه‌های مکتب معرفت را حداقل در ده ولایت گسترش دهند و وزارت معارف از این طرح نیز حمایت می‌کند. « وزارت معارف از این برنامه ( طرح گسترش شاخه‌های معرفت در ده ولایت) به صورت همه جانبه استقبال میکند و تمام تسهیلاتش را در این راستا به کار خواهد انداخت».

آقای آریایی آموزش را یگانه راه دست یافتن به ارزش‌هایی عنوان کرد که معرفت دارد. « شعار معرفت که «آزادی، آگاهی و برابری» است وآیندهای که معرفت از آن سخن گفت، امکان تحقق ندارد، مگر از راه آموزش».

آریایی یک‌سری حرف‌های غیررسمی را به عنوان یک شهروند نیز یاد کرد. او گفت از شعارهای معرفت، احساس خوبی پیدا کردم. آریایی از  جامعه‌ای یاد کرد به تعبیر ایشان  دچار  تضاد قومی و منافع  است. به قول آریایی،  ما ‌هنوز ملت نشده‌ایم،‌ باید ارزش‌های همگانی و منافع عمومی به دور از تعلقیت‌های قومی پاسداری شوند،‌ تا حق شهروندی به رسمیت شناخته شود؛ در غیر این صورت، به  هدف‌های مان نمی رسیم  و هم‌گرایی میان اقوام ساکن در کشور به  معنای واقعی محقق نخواهد شد.

پس از سخان آریایی رییس دفتر وزیر معارف کشور، دکتر امین احمدی در جایگاه حضور پیدا کرد. او اظهار کرد که معرفت در  مسیر رویاهای خود، راه‌های طولانی را طی کرده است و صاحب موفقیت‌هایی شده است که قابل توجه است. دکتر احمدی این دست‌آوردها را برای اهالی معرفت تبریک گفت.

او سخنان اساسی خود  را ابتدا در خصوص اهمیت رویا  ادامه داد: « اساساً علم محصول رویا و تخیل خلاق است. بنیان‌گذاران علم مدرن از جمله کتلر، گالیله ، نیوتن،کارل پوپر و امثال این‌ها… وقتی تاریخ علم را بررسی می‌کنند، می‌گویند علم اساساً محصول تخیل خلاق است. یکی از پایه‌های اساسی معرفت، نظریه است، نظریه مبتنی بر فرضیه است، ‌فرضیه نوع تخیل و‌ ابداع است. فیسلوف بزرگ قرن بیستم، فیسلوف علم،‌ کارل پوپر کتابی دارد به نام حدس‌ها و ابطال‌ها؛ یعنی پایه علم حدس است؛‌  اما حدس و تخیل به تنهایی ممکن انسان را از واقعیت دور کند؛ یعنی‌ ممکن انسان را آرمان‌گرا بسازد و از واقعیت‌ها دور کند. بسیاری از نظام‌های فلسفی خصوصاً در قرن نوزده بر این آرمان بودند که زندگی بشری را بهشت برین بسازند؛ اما چون صرف مبتنی بر تخیل بود و به محک تجربه پابند نبود، به جایی این‌که بشر را به وضعیت آرمانی برسانند، محصول آن تخیل، زندگی بشر را حداقل در یک مرحله‌ی از زمان و تاریخ، به جهنم تبدیل کرد. برای مثال، مارکسیسم و جنبش‌های مارکسیستی  و چپ، خود محصول تخیل خلاق بشر است، می‌خواست جامعه‌ی بشری را  به گونه‌ی آرمانی بسازد؛‌ اما دیدیم که این آرمان‌خواهی، بشر را در یک دوره‌ی زمانی، به مسایل بی‌شمار مواجه و گرفتار کرد. بنابراین، بخش دیگری که این حدس‌ها را  کنترل می‌کند،‌ محک تجربه است؛ لذا کارل پوپر می‌گوید: حدس‌ها و ابطال‌ها؛ یعنی حدس‌هایی علمی‌اند که ابطال‌پذیر باشند. شما بتوانید موقعیتی را تصور کنید که اگر آن حدس با واقعیت ناهماهنگ باشد، در آن موقعیت، حدس بطلان‌پذیر باشد و نادرستی آن آشکار  شود».

به قول  رییس دانشگاه ابن‌سینا، تجربه نقش محک بودن را دارد. بنابراین، تخیل همراه با  تجربه، جزئیات، برنامه‌ریزی جز به جز ، مورد به مورد و دقیق است که هم علم را به وجود آورده است و هم برنامه‌ریزی موفق را.

آقای احمدی یادآوری کرد که ما بسیاری از ارزش‌ها، نظیر ‌جامعه‌ی بدون تبعیض، عدالت،‌آگاهی و برابری، وحدت ملی و … را خیلی  صریح و آشکار تکرار می‌کنیم و شعار می‌دهیم، بعداً از این شعارها خسته می‌‌شویم و خاصیت‌شان را نیز از دست می‌دهند؛‌ چون ارزش‌هایی که درست فهم نشوند، برای تحقق آن درست برنامه‌ریزی صورت نگیرد و پایه فرهنگی عمیق پیدا نکند،‌ بعد از مدتی بی‌خاصیت می‌شوند. مثلاً همین فرهنگی که در خاور میانه، آسیای میانه و جنوب شرق و مناطقی که ما  با آن‌ها همسایه هستیم، حاکم است، قتلگاه ارزش‌ها و مفاهیم بوده است.  به تعبیر دکتر احمدی، این ارزش‌ها و مفاهیم درست فهم نمی‌شوند،‌ به جای این‌که برای فهم آن‌ها تلاش صورت بگیرد، یا رد می‌شوند و یا هم وارونه تفسیر می‌شوند.

دکتر احمدی  در ارتباط به مسئله‌ی یادآوری شده که حتا در حوزه‌ی کلان منطقه خاور میانه، آسیای جنوبی و جنوب شرق‌ که ‌به نحوی فرهنگ واکنشی در این جاها حاکم است که هر نوع ارزش‌های جدید و مدرن را به ابتذال می‌کشد، درک چند نکته را ضروری دانست.«  باید چه کار کنیم،‌ به نظر من، یکی از عرصه‌هایی که می‌شود در آن کار و فعالیت پایدار کنیم،‌ اولاً گسترش نظام آموزش  است و دوم اصلاح نظام آموزشی.

آموزش اولیه و ثانویه بر اساس قانون اساسی حق هر شهروند است. این حق متشکل از دو جزء است: اولاًً اگر موانعی در عرصه‌ی آموزش وجود دارد، مثلاً اگر کسانی مکتب را می‌سوزانند و مانع امنیتی ایجاد می‌کنند، دولت امنیت را تأمین کند. دولت وظیفه دارد که موانع در عرصه‌ی آموزش و تحصیل را بردارد. اگر مکتب‌ سوخته می‌شود و اگر برای آموزش افراد ممانعت خلق می‌شود، این موانع برچیده شوند و  اگر کسانی به آموزش دست‌رسی ندارند و یا مکتب وجود ندارد، باید ساخته شود. بنا‌براین، وقتی‌که آموزش عمومی شد، دولت و جامعه، ابزار فرهنگ ساز را در گوشه و کنار کشور و در درون خانواده‌ها در دست می‌گیرد. از راه عمومی شدن و همگانی شدن آموزش، ما به عدالت و توسعه می‌رسیم. اساساً آموزش پایه عدالت است، تا آموزش همگانی و عمومی نشود،‌ ابزار فرهنگ‌ساز شکل نمی‌گیرد  و چیزی به نام عدالت و توسعه تحقق پیدا نمی‌کند. این امر قدم اول است و قدم  دوم اصلاح آموزش است».

آقای دکتر احمدی اضافه کرد که معرفت در  حوزه خود کار می‌کند؛‌ اما در سطح ملی،‌ اصلاح نظامی آموزشی وظیفه پالیسی‌سازان کشور است. دکتر احمدی در این فاز از سخنان خود،  به ابعاد فرهنگیِ اصلاح  نظام آموزش پرداخت. به باور او، تا ابعاد فرهنگی و سیاسی اصلاح نشود، ما به اهداف خود از جمله تحقق عدالت و سایر ارزش‌های ملیِ مثل« ملت‌شدن» و وحدت ملی دست پیدا نمی‌کنیم.  احمدی چند نکته مرتبط به این مورد را مهم دانست و اضافه کرد که:«  مثلاً وقتی بخواهیم حس وطن‌دوستی و حس ملی را زنده کنیم، لازم است که فکر کنیم ارزش‌های دینی و ملی را چه‌گونه در کتاب‌ها و نصاب تعلیمی بگنجانیم. این یک کار مهم است، تا جایی که من مطلع هستم، در  کتاب‌های درسی، به تنوع مذهبی توجه نشده است. در کشورهایی که نظام آموزشی سکولار دارد، این مشکل نیست؛ اما نظام آموزشی ما غیرسکولار است. در گنجانیدن موضوعات دینی در کتاب‌های درسی، به تنوع مذهبی که در کشور وجود دارد، توجه نشده است. ما فرزندان مان را در معرض تضاد قرار می‌دهیم. تاریخ و تمامی کتاب‌هایی که جنبه فرهنگی دارند، موضوعات دینی را‌ نیز دارد- به غیر از کتاب‌های دینی- که ما در آن‌ها تنوع مذهبی را رعایت نمی‌کنیم.  این راه دارد، اسلام کلیات دارد، اسلام آموزش‌های اساسی و بنیادین دارد».

دکتر احمدی به مورد دیگر نیز اشاره کرد که  ارزش‌های ملی در آن مورد بحث قرار گرفت. از نظر دکتر احمدی، ‌ارزش‌های ملی به گونه‌ا‌ی پرداخته شوند که  همه به صورت متواضع و غیر‌مستقیم خودشان را حس کنند. اگر مستقیم همیشه بگوییم، ازبک،‌ تاجیک، پشتون و هزاره،  اگر همیشه این را تکرار کنیم، همیشه پشتون، هزاره،‌ تاجیک و ازبک باقی می‌مانیم. ‌این یک نگاه قبیله‌ای است و همواره می‌تواند در روابط ما مسلط بماند و حس قبیله‌ای در ذهن ما باقی خواهد ماند. بنا براین، این مسئله  را در کتاب‌های آموزشی و درسی تغییر دهیم،‌ مثلاً ارزش‌ها و تاریخ را به صورت متعادل مطرح کنیم که به خودی خود حس احترام را در افراد تقویت می‌کند.

حتا در سطح دانشگاه‌ها و متون درسی دینی دانشگاهی، کوشش نمی‌شود که دنیا و ارزش‌های معاصر شناخته شود، کوشش نمی‌شود که معنویت در ادیان دیگر شناخته شود،‌ بلکه کوشش می‌شود که ادیان دیگر را تحریف شده عنوان ‌کنند که این امر حس نفرت را تولید می‌کند.

در کتاب‌های درسی باید سعی بکینم که موضوعات را به گونه‌ای بگنجانیم که حس احترام به تنوع ارزش‌های مذهبی و فرهنگی تقویت شود.

احمدی در بخش دیگری از سخان خود اشاره کرد که در کتاب‌های درسی،‌ سن رشد و روان‌شناسی رشد رعایت نمی‌شود. حتا در کتاب‌های صنف دوم، سوم و چهارم، سن رشد و روان‌شناسی رشد توجه نشده است و به جای مفاهیم عینی و محسوس، مفاهیم انتزاعی مطرح شده‌اند که از توان درک دانش‌آموزان خردسال بیرون است. از سوی دیگر خیلی از کتاب‌ها مشکل املایی و نگارشی دارند.آدم وقتی که بخواهد با فرزاندان خود این کتاب را کار کند، در می‌ماند که  چه بگوید. اگر گفته شود که این کتاب‌ها ناقص اند و  مشکل دارند، اعتبار معلم و مکتب صدمه می‌بیند و اگر یادآوری نکند، فرزندان مان به اشتباه چیزی را یاد می‌گیرند.  دکتر احمدی در اخیر اشاره کرد که اساسی‌ترین کار برای داشتن جامعه‌ی مطلوب، گسترش آموزش، عمومی شدن آموزش و اصلاح آن است که پایه اساسی تحقق برابری، عدالت و پیشرفت است. او همه‌ی این نکته‌ها  را مبتنی بر این اصل اذعان داشت که رویاها و تخیل خلاق‌مان  را بر اساس فهم و شناخت دقیق، تجربه، برنامه‌ریزی‌های جزیی و دقیق دنبال کنیم تا عملی باشد و پیامدهای منفی را به دنبال نداشته باشد. دوم اینکه برای تحقق رویا‌های مان، گسترش آموزش و اصلاح نظام آموزشی، ضرورت مبرم است که نمی‌توانیم از کنار آن بگذریم و یا این مهم را ندیده بگیریم.

سیما غنی یکی از سخن‌ران‌های دیگر بود که چند دقیقه‌ای را صحبت کرد.  سیما غنی ابراز خوشحالی کرد که در برنامه‌ی « رویای معرفت» شرکت کرده‌ام . او با اجرای یک فعالیت عملی، گروه سرود معرفت از بخش دخترها را فراخواند و آهنگ « آتش»  که در معرفت ساخته شده است را مشترک با گروه سرود اجرا کرد. در این آهنگ، نکته‌های اخلاقی و ظریف وجود دارند که در مورد زن سروده شده است.

سیما غنی یاد کرد که رویا من و رویای زنان کشور است که در همین آهنگ بازتاب یافته است. او گفت من از گروه‌های تروریستی مثل داعش و امثال‌شان نمی‌ترسم؛ چون آدم‌هایی مثل همین دخترهای معرفت در کنار من ایستاده‌اند.

او گفت که همه‌ی ما نباید امید خودمان را کم رنگ کنیم. سیما غنی از معرفت و کاری که در آن صورت گرفته است،  یاد کرد و گفت: معرفت امیدی است که من را نسبت به آینده‌ی بهتر امیدوار می‌سازد.

IMG_9894

در بخش پایانی برنامه دانش‌آموزانی در جایگاه حضور یافتند که در یک مسابقه بین المللی در جاپان شرکت کرده بودند و مقام دوم را به دست آورده اند. این مسابقه با عنوان « مناظره پارلمانی» در جاپان برگزار شده بود که از معرفت سه دانش‌آموز، هر کدام ام‌البنین، سمیه و مریم شرکت کرده بودند که بعد از جاپان، مقام دوم را کسب کرده اند. این دانش‌آموزان مورد تقدیر قرار گرفتند. محمد نادر یما، سرپرست ارگان‌های محل، یکی از کسانی بودکه تحسین‌نامه‌های این دانش‌آموزان را توزیع کرد. او پس از توزیع تحسین‌نامه، چند نکته‌ای را یادآور شد.

محمدنادر یما در آغاز سخنان خود به توانایی و شایستگی دانش‌آموزان و کارمندان لیسه معرفت اشاره کرد و آن را الهام بخش خواند. او هم چنان افزود که من در افغانستان بزرگ شدم و در میان جنگها و کشمکش های کشورم عمرم را تا حال سپری کرده‌ام و حالا فرصت این پیش آمده است که به کشورم خدمت کنم. آقای یما خطاب به دانش‌آموزان و اشتراک‌کننده‌‌ها گفت که ما برای پیشرفت کشور به سه موضوع مهم توجه کنیم: اول توجه و احترام به بزرگان سرزمین، دوم داشتن رویاها و برنامه و سوم حضور در صحنه. باید به صحنه حضور پیدا کنیم، تا کاری را انجام دهیم.

او  مکتب معرفت را یک مکتب تاریخ‌ساز خواند و از تمامی کارمندان معرفت به ویژه از عزیز رویش، اظهار قدردانی کرد و همچنان افزود که ما در پهلوی معرفت ایستادهایم و تلاش میورزیم تا در تحقق رویای معرفت شریک باشیم.


این صفحه را به اشتراک بگذارید:

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this page