مناظره‌ی دانش‌آموزی؛

مناظره‌ی دانش‌آموزی؛
زمان 1395/03/30
مکان لیسه عالی معرفت
برگزار کننده موسسه ارتقای ظرفیت مدنی معرفت

توضیحات:

فرصتی برای درخشش

یک‌شنبه،  ۳۰ جوزای سال ۱۳۹۵، لیسه عالی معرفت شاهد  دومین مناظره‌ی دانش‌آموزی بود که با مدیریت دیپارتمنت علوم تربیتی و با همکاری دیپارتمنت علوم اجتماعی، معاونت اطلاعات و فرهنگ، شورای دانش‌آموزی و انجمن دانش‌آموزی توانا برگزار شد.

موضوع مورد بحث در این مناظره « اخلاق یا قانون، کدام یک در تأمین نظم اجتماعی بیشتر موثر است؟» بود. مجموع اشتراک کننده ها در این مناظره ۱۲ دانش‌آموز بودند که در دو گروه اخلاق و قانون برای بحث و گفتگو آماده شده بودند. این ۱۲ نفر دانش‌آموز  طی دو دور ارزیابی از میان ده‌ها داوطلب در یک برنامه‌ی رقابتی، انتخاب شده بودند که سرانجام در مناظره شرکت کردند.

گرداننده این برنامه آصف مهاجر، آمر دیپارتمنت علوم تربیتی بود که با یک مقدمه، مناظره را معرفی و آغاز کرد. گرداننده برنامه مناظره با این مقدمه، زمینه را برای بحث باز کرد: «  معمولاً جوامع به لحاظ تاریخی به سمت قانون‌مند شدن سیر دارد، هیچ جامعه‌ای را سراغ نداریم که صاحب قانون نباشد. قانون به عنوان یک اصول، قواعد و مقرراتی که توسط منابع و نهادهای رسمی ساخته و تصویب می‌شوند، یک مزیت برجسته دارد که همانا عینی بودن آن است، عمومی است و  بر همگان قابل تطبیق است و ضمانت اجرایی دارد.  کسانی که تخلف می‌کنند، مورد بازخواست مراجع مسوول قرار می‌گیرند. ممکن خیلی ها تمایلی برای انجام دادن رفتار نیکو نداشته باشند و یا انگیزه برای رفتار منفی داشته باشند، اما از آنجایی با محدودیت قانونی رو به رو می‌شوند، نمی‌توانند مطابق میل شان عمل کنند.

یک طرف اخلاق را داریم، اخلاق به عنوان یک داشته‌ی انسانی و ظرفیت درونی همیشه در تاریخ جوامع موضوع بحث بوده است و بر چگونگی روابط انسان‌ها اثر گذار بوده است. دانش‌مندان و مکاتب زیاد علمی و فلسفی وجود دارند که مدام در پی آن هستند که چه گونه جامعه را به سوی اخلاق محوری سمت و سو دهند، تا جامعه‌ی انسانی با روابط سالم و اخلاق‌مدار شکل بگیرد. برخی از سیستم‌های آموزشی اساساً غایت کارشان را بر مبنای اخلاقی کردن جامعه تعریف می‌کنند. اخلاق از آنجایی که فراگیر است، هم حوزه فردی و خصوصی زندگی افراد را شامل می‌شود و  هم حوزه عمومی و روابط اجتماعی را شامل می‌‌شود، در کنار اخلاق قابل بحث است. در نگاه اخلاق‌گرا، قانونی خوب و مطلوب است که پایه اخلاقی داشته باشد، زمینه برای پذیرش قانون در  قاعده جامعه زمانی ایجاد می‌شود که جامعه اخلاقی  باشد، مجریان زمانی قانون را مساوی و برابر و الزاماً تطبیق می‌کند که نسبت به آن تعهد اخلاقی داشته باشند.

امروز در این مناظره روی این موضوع بیشتر متمرکز می‌شویم که در نهایت، کدام یکی از این‌ها بیشتر در امر تأمین نظم عمومی زندگی سالم نقش موثرتر دارد. این مسأله در یک بحث گروهی و مناظره پی‌گیری می‌شود».

سپس موضوع مناظره توسط گروه قانون و اخلاق مورد بحث قرار گرفت. گروه قانون بیشتر تأکید داشت که قانون به لحاظ این‌که عمومی است، برای همگان قابل تطبیق است، عینی است و ضمانت اجرایی دارد،  بنابراین می‌تواند در تأمین نظم عمومی بیشتر تاثیرگذار باشد. اعضای این گروه تلاش می‌کردند که این نکته را روشن سازد که سرانجام معضلات اجتماعی از جمله  بی‌نظمی و هرج و مرج با توصیه‌های اخلاقی قابل حل نیست،‌ این قانون است که عامل حل این قضایا شمرده می‌شود؛ اما گروه اخلاق با تأیید اهمیت قانون، تأکید داشتند که اساساً قانون بیرون شده از دل اخلاق،‌ اعتقادات ،‌ عرف و سنت‌های جامعه است، از این رو، قانونی می‌تواند مطلوب باشد و قابل پذیرش که با اخلاقیات جامعه سازگار باشد. اعضای این گروه تأکید  می‌کردند که تا زمانی که آدم‌ها از درون تغییر نکنند، تنها با آوردن فشار و عامل بیرونی دشوار است که نظم پایدار را در جامعه تحقق دهیم. قانون نسبت به اخلاق محدود است، در حالی که اخلاق حوزه‌ی فراخ دارد،‌ هم حوزه‌ی خصوصی زندگی افراد را شامل می‌شود و هم روابط اجتماعی افراد را.

در پایان برنامه، آصف مهاجر جمعی بندی نهایی خود را از مناظره ایراد کرد. او گفت که قانون با اخلاق رابطه دارد و هر دو برای شکل‌گیری جامعه‌ی سالم و با نظم، ضرورت است، قانون می‌تواند مبنای اخلاقی داشته باشد و قانونی بیشتر مطلوب است که بیشترین توجیه اخلاقی داشته باشد و در ضمن تطبیق قانون در یک معنا حمایت از اخلاق نیز  است. در ادامه عزیز رویش به نمایندگی از هیأت داور در این مناظره، نقاط قوت و ضعف هر دو گروه را اعلام کرد و یا یک تفاوت خیلی ظریف، گروه قانون را برنده‌ی این مناظره اعلام کرد.

قابل یادآوری است که این دومین مناظره دانش‌آموزی است که در معرفت برگزار می‌شود. سال گذشته نیز یک بار در معرفت،  مناظره دانش‌آموزی برگزار شده بود.


این صفحه را به اشتراک بگذارید:

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this page