محیط زیست در افغانستان، بیشتر از هر کشوری با خطر روبه‌روست

محیط زیست در افغانستان، بیشتر از هر کشوری با خطر روبه‌روست
زمان 1396/03/03
مکان لیسه عالی معرفت
برگزار کننده لیسه عالی معرفت

توضیحات:

زندگی سالم و داشتن صحت کامل، وابسته به محیط زیست است. هرگاه محیط زیست سالم و دور از خطرات گازهای گوناگون و مواد آلوده کننده‌ی محیط زیست باشد، مردم می‌توانند با صحت‌مندی کامل زندگی کنند؛ اما حفظ محیط زیست از جمله مساله‌ی مهم زندگی سالم در جهان است که کشور‌های دنیا را با چالش‌های بزرگی مواجه کرده است. از سویی، کشورهایی بیشترین آلوده کننده‌ی هواست که نقش صنعت و ماشین در آن چشم‌گیر است. طور نمونه، آیالات متحده امریکا با آنکه ۵ در صد نفوس جهان را تشکیل می‌دهد، ۲۵ در صد و روسیه ۱۷ درصد در آلوده کردن هوای جهان نقش دارد. همچنان کشورهای زیادی با مصرف‌ کردن مبلغ‌های هنگفت در این بخش، تا کنون راه حل درستی در این مورد پیشنهاد نکرده اند. با این وجود، افغانستان با وجود نداشتن امکانات گسترده‌ی ماشینی و صنعت و منابع چشم‌گیر نفتی، با زیاد شدن ماشین‌های غیر استندرد و استفاده از مواد نا سالم نفتی و همچنان زیاد شدن و نا منظم بودن نفوس و عدم رعایت قانون‌های زندگی شهری، بیشتر از هر کشور دیگری دچار خطر بد شدن محیط زیست است. کابل پایتخت افغانستان، لایه‌ی دل‌گیر کننده‌ای از هوای ناپاک بالای شهر هر صبح و ظهر می‌گستراند که امید زندگی با نشاط را از هر باشنده‌ی این شهر کاسته است. در فصل سرما از طرف صبح و در فصل‌های گرما از طرف ظهر، چهر‌ی گرفته‌ی کابل، لذت دیدن از منظره‌های این شهر را از هر بیننده می‌گیرد. این در حالیست که در افغانستان، تا کنون دستورالعمل خاصی در مورد پاک نگهداشتن محیط زیست از طرف دولت پی‌ریزی نشده است و شهروندان افغانستان هم به صورت فردی چندان برنامه و علاقه‌ای برای پاک نگهداشتن محیط زندگی شان ندارند. با وجودی که دانشمندان جهان خطر بد شدن محیط زیست را یگانه تهدید بزرگ برای زندگی بشر می‌دانند.

در همین مورد “انجمن دانشمندان و متخصصان افغانستان” سیمناری تحت عنوان “محیط زیست در افغانستان” در ساعت تکمیلی برای پایه یازدهم لیسه عالی معرفت در ایدیتوریم فرانسس دوسوزا دایر کردند. در این سیمنار داکتر حنان روستایی، عضو انجمن دانشمندان و متخصصان افغانستان، ضمن یادآوری از گذشته‌ی سرسبز و شاداب افغانستان، وضعیت فعلی و روند رو به رشد نفوس نا متوازن در کشور را یکی از تهدیدهای اساسی در برابر محیط زیست عنوان کرد. آقای روستایی می‌گوید موجودیت گازهای مضیر در هوا باعث می‌شود که باران زهری به وجود بیاید و باران زهری باعث نابودی نباتات در روی زمین می‌شود. ایشان موجودیت گازهای مضیر را وابسته به کشورهای بزرگ نفتی می‌دانند و خاطر نشان می‌سازد که با وجود تاکید سازمان جهانی محیط زیست بر کم کردن تولید و فعالیت شرکت‌های نفتی در جهان، کشورهای تولید کننده در این مورد حاضر به همکاری در پاک نگهداشتن محیط زیست از این طریق نیستند؛ زیرا کشورهای تولید کننده‌ی نفت در اثر کم کردن تولیدات شان، متقبل ضرر می‌شوند. به گفته‌ی آقای روستایی، بزرگ‌ترین تولید کننده‎ی گازهای مضیر در افغانستان ماشین‌های استند که از مواد نفتی استفاده می‌کنند. آقای روستایی بیان داشت: بزرگترین گازهای مضیر از طریق عراده‌جات به وجود می‌آید. ما در کابل امروز حدودِ فکر می‌کنم ۷۰۰ یا ۸۰۰ هزار عراده‌جات داریم که یک مقدار زیاد گاز های مضیر را تولید می‌کند. همچنان آقای روستایی اضافه می‌کند: در فابریکات و در کوره‌های خشت پزی و در بعضی جاها در حمام‌ها تایرهای کهنه را می‌سوزانند و در بعضی قسمت‌ها تانک‌هاست. به گفته‌ی آقای روستایی نقص سوختان مواد پلاستیکی به عنوان مواد سوخت از جمله تایرهای موتر این است که در استفاده کردن آن، احتراق کامل صورت نمی‌گیرد. طبق بیان آقای روستایی هرگاه احتراق کامل مواد سوخت صورت نگیرد، کمبود اکسیجن احساس می‌شود و در این صورت یک ماده‌ی دیگری که به‌نام”بینزو آپتیلین” یاد می‌شود و هرگاه این مواد تنفس شود، تنفس کننده را به سرطان شش مبتلا می‌کند، تولید می‌شود.

آقای روستایی کم شدن آب‌های زیر زمینی را دلیل دیگری آلوده شدن محیط زیست عنوان می‌کند و نبود درخت‌ها و فضاهای سبز در شهر را مصداق کم شدن و یا از بین رفتن منابع آب‌های زیر زمینی می‌خواند. ایشان به دریای کابل اشاره می‌کند و یکی دیگر از آلوده شدن محیط زیست را فضای ناپاک دریای کابل می‌خواند. به گفته‌ی وی دریای کابل در زمان‌های پیش از جنگ‌های چندین دهه‌ی اخیر، منبع سالم آب نوشیدنی برای مردم شهر کابل بوده است و لی اکنون این دریا به محل انبار ذباله‌های باشندگان اطراف آن تبدیل شده است. آقای روستایی می‌گوید که با سرازیر شدن آب ، و عبور آن از این دریا، آب‌های زیر زمینی کابل آلوده می‌شود و به باور ایشان اکثر آب‌هایی که در مجاورت این دریا از چاه‌ها برای نوشیدن بیرون می‌شود آلوده است. آقای روستایی مناطق غرب کابل را دارای سالم‌ترین و پاک‌ترین آب و مناطق شرقی کابل را دارای ناپاک‌ترین آب‌هایی می‌داند که مردم مجبور اند از آن به عنوان آب نوشیدنی استفاده کنند. ایشان دلیل این ناپاکی در آب را تجمع آب‌هایی می‌دانند که از محیط نا پاک دریای کابل به طرف دریای لوگر در جریان است. وی یگانه راه پاک نگهداشتن منابع آبی را، به جریان آوردن آب می‌داند و تاکید می‌کند که هرگاه آب در حرکت بیفتد، باعث می‌شود اکسیجن در آن به صورت کامل حل شود و میکروب‌های آن از بین برود.

در آغاز همین هفته، روز شنبه، در برنامه‌ی صبح‌گاهیِ دانش‌آموزان لیسه‌ی عالی معرفت، برنامه‌ای به همت انجمن دانش‌جویی توانا به مناسبت روز جهانی محیط زیست برگزار شده بود که هدف آن نهادینه کردن فرهنگ پاک نگهداشتن محیط زندگی از طریق دانش‌آموزان بود. در آن برنامه عزیز رویش آموزگار لیسه‌ی عالی معرفت، انجنیز غلام‌نبی رحیمی رییس ناحیه‌ی سیزدهم شهر کابل، اسماعیل شهامت خبرنگار بی بی سی و علی پارسا رییس شبکه‌ی رنگین کمان حضور داشتند. استاد رویش نقش دانش‌آموزان را در پاک نگهداشتن محیط موثر خواند و تاکید کرد که پاک بودن و منظم بودن کار سختی نیست که کسی نتواند آن را انجام دهد. استاد رویش نهادینه کردن عمل‌کرد فردی را به عنوان باور ارزشمند مبنی بر پاک نگاه کردن محیط زندگی را خیلی با اهمیت خواند و تاکید کرد که هر فرد باید خود را در مورد محیط زندگی و مسایل پیرامون منفعت عمومی مسوول بداند. همچنان آقای رحیمی از کمبود امکانات در ناحیه‌ی سیزده یاد آور شد و ضمن گلایه از پایه‌های بلند‌تر در این بخش، ملاحظه‌های نا سالم در مورد بعضی از مکان‌ها را دلیل اصلی کندی در پاک کاری ناحیه‌ی سیزده عنوان کرد. آقای شهامت، با وجود با اهمیت خواندن نقش رسانه‌ها در ترویج فرهنگ شهر نشینی، هر فرد را به عنوان رسانه‌ی مستقل یاد کرد و از دانش‌آموزان خواست تا هر فرد به سهم خود در رساندن پیامِ پاک نگهداشتن شهر و محیط زندگی موثر باشد. در پایان عارف پارسا از نهادینه کردن الگوی شهرنشینی توسط نهاد رنگین کمان یاد آور شد و گفت که اعضای نهاد رنگین کمان به عنوان افراد رضا کار، در روزهای معین به پاک کاری شهر می‌پردازند. ایشان دلیل این کار را تشویق شهروندان در پاک کردن محلات نا پاک می‌داند و خاطر نشان می‌سازد که ما به عنوان افراد رضا کار، کاری می‌کنیم که روزی به خاطر برداشتن اشغالی از روی سرک یا کوچه، کسی خجالت نکشد.

احمدعلی حسنی


این صفحه را به اشتراک بگذارید:

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn