به نام خدا

جلسه‌ی عمومی شورای سرپرستی لیسه عالی معرفت برگزار گردید

تذكر: به علت طولاني بودن گزارش اين جلسه، قرار است اين گزارش در دو نوبت به نشر رسد. گزارش بخش مديريت در همين دفعه و گزارش بخش‌هاي هنري و مالي به ضميمه‌ي پيشنهادات بخش آموزش و تصاويب جلسه در نوبت بعدي به نشر مي‌رسد.

روز جمعه مورخ 27/6/1388 جلسه‌ی عمومی شورای سرپرستی لیسه عالی معرفت در گالری هنری لیسه برگزار گردید. اين جلسه كه در ساعت هشت و نيم صبح آغاز يافت، تا ساعت يازده و نيم ظهر ادامه يافت. در ابتدای جلسه، آقای انجنیر عباس نویان، رییس شورای سرپرستی لیسه، از حضور اعضای شورا ابراز خورسندی نموده، سال 1388 را بررغم مشكلات و دشواري‌هاي آن، سال پربار و موفق براي مديران و معلمان ليسه عالي معرفت دانست. وي يادآور شد که در اين سال پیشرفت‌های چشمگیری در عرصه‌های اداری و آموزشی و روابط عمومی لیسه عالی معرفت صورت گرفته است. آقاي نويان ابراز امیدواری کرد که از تجارب ارزنده‌ای که در عرصه‌ی آموزش و پرورش در لیسه عالی معرفت پدید می‌آید، برای گسترش و تعمیق برنامه‌های تعلیمی و تربیتی در مناطق دیگر نیز استفاده شود.

آقای نویان آجندای جلسه را تحت سه عنوان کلی رده بندی کرد:

-     گزارش عمومی از فعالیت‌های اداری، آموزشی، هنری و مالی لیسه در نیمه‌ی اول سال؛

-     نشاندهی عمده‌ترین کاستی‌ها و نقاط ضعف در فعالیت‌ها و برنامه‌های لیسه؛

-     پیشنهاد و ارزیابی طرح‌های موثر برای زمستان و سال آینده.

در ادامه‌ی جلسه، آقای نویان از آقای حفیظ الله ابرم، مدیر داخلی لیسه عالی معرفت درخواست نمود تا گزارش تفصیلی برنامه‌های اداری و آموزشی لیسه را تقدیم کند.

آقای ابرم گزارش خویش را به ترتيب ذيل ارایه کرد:

1-1                        – کلیات بخش آموزش:

براساس طرحي كه در زمستان سال 1387 تهيه و تنظيم گرديد، وضعیت آموزشی سال 1388 به طور نسبی بهتر از سال‌هاي قبل است. با اجرای این طرح، قسمت زیادی از مشکلات و دشواری‌های سال گذشته در جریان امسال مرفوع گردید و برنامه‌های آموزشی به طور سودمندی به مرحله‌ی اجرا درآمد. مخصوصاً در اين ميان سهم بزرگ و ارزنده‌ی آقای محمد علی بخشی، مسئول بخش آموزش لیسه عالی معرفت در بهبود برنامه‌های آموزشی لیسه یکی از عوامل مهم به شمار مي‌رود. آقای بخشی با بهره‌مندی از تحصیلات اکادمیک در رشته‌ي برنامه ریزی آموزشی و آشنایی دقیق با تازه‌ترین میتودهای علمی در عرصه‌ی آموزش و پرورش، برنامه‌ها و فعالیت‌های لیسه را به نحو شایسته و نیکویی رهبری كرد. وی در ابتدای سال، با جلسات منظمی که برگزار كرد معلمین را با ایجاد و اجرای پلان‌هاي درسی سالانه، ماهانه و روزانه آشنا ساخت و با این کار، برای اولین بار تصویر عمومی برنامه‌های آموزشی مکتب را در جریان یک سال تعلیمی مشخص ساخت. با اجرای این طرح، معلمین به طور مشخص درک کردند که چگونه می‌توانند ضرورت‌های کاری خویش را در جریان سال تعلیمی در نظر گرفته و مطابق برنامه‌ی از قبل تعیین شده عمل کنند.

البته در اين ميان برخی کاستی‌هایی نيز از جانب عده‌ای از معلمین در عرصه‌ي ایجاد و عملی ساختن برنامه‌های منظم روزانه وجود داشت، چون تدوين و اجراي پلان آموزشي براي معلماني كه با آن آشنايي قبلي نداشتند، یک نوع فشار تلقي شده و در اجراي آن احساس مشكل مي‌كردند. اما سرانجام، معلمین این طرح را عملي كرده و مطابق آن برنامه‌های آموزشی خود را بهبود بخشیدند. در كنار اين، يك وقته شدن زمان درسی در مکتب و رسیدگی نسبي به ضرورت‌های معیشتی معلمان، باعث شده است که معلمین فرصت‌های بیشتری برای کار و تحقیق خویش داشته باشند.

1-2 – ايجاد دیپارتمنت‌های آموزشی:

ایجاد دیپارتمنت‌های مشخص و تقسيم بندي مضامين در بين اين ديپارتمنت‌ها، يكي ديگر از تحولات مثبت در جریان برنامه‌های آموزشی سال 1388 بود. این دیپارتمنت‌ها هفته‌ي پنج روز به طور منظم، طبق تقسیم اوقات معین، 40 دقیقه بعد از ختم برنامه‌های درسی بين هم جلسه داشته و طی این جلسات، برعلاوه‌ي رسیدگی به مشکلات روزمره‌ی استادان، روی موارد مختلفی که با فعالیت‌ها و برنامه‌های دیپارتمنت مربوطه تماس داشت، بحث و تبادل نظر مي‌كردند. اکثر تصامیم مرتبط با برنامه‌های آموزشی مکتب نیز در همین دیپارتمنت‌ها بررسی شده و پس از آن به جلسه عمومی معلمان انتقال می یافت تا در مورد آن تصویبات لازم صورت گیرد.

1-3 – فعال ساختن شعبه‌ي سمعی - بصری:

در جريان سال تعلیمی 1388، در مقایسه با سال 1387، از وسایل و تجهیزات لابراتواری و سمعی-بصری لیسه، استفاده‌ی منظم‌تر و خوب‌تري صورت گرفت. در اين سال در بخش کیمیا، تمام آزمایشاتی که بايد اجرا مي‌شدند، به طور موفقانه عملی شدند. در بخش بيولوژي و كيميا با وجود يك سري مشكلات و كاستي‌ها، آزمايشات تا حدي زياد رضايت‌بخش و قابل قبول بودند. اميد در سال‌هاي آينده توانمندي و ظرفيت بهتري براي اجراي بهتر اين بخش نيز به دست آيد.

در بخش سمعی–بصری لیسه، با يك تعداد سی دی‌های آموزشی و فلم‌های داستانی زیبایی که در جريان سال تهیه شد، برنامه‌های موثری اجرا شد. در اين سال تقریباً تمام صنوف به طور اوسط در یک هفته یک یا دو بار فلم‌های آموزشی را در پرده‌ی پروژکتور و يا تلويزيون تماشا کردند.

1-4 – زنگ تربيت:

يكي ديگر از برنامه‌هاي موثر در جريان سال تعليمي كنوني، اختصاص دادن يك زنگ هفتاد دقيقه‌اي در هفته براي هر كلاس تحت عنوان «زنگ آزاد» يا «زنگ تربيت» بود. در این زنگ، خانم جلالی، مشاور روان‌شناسی و تربیتی لیسه، در همکاری با سایر استادان، برنامه‌های منظم و موفقی را در عرصه‌ي تهذیب، بازشناسي مشكلات روحي و ذهني دانش‌آموزان، و برنامه‌هاي شاد و تفريحي تدارك ديدند. با این برنامه، فرصتی پیش آمد که در هفته‌ي یکبار به طور اختصاصی به مشکلات تربیتی و رفتاری و روانی دانش آموزان رسیدگی شود و برای رفع کاستی‌های آنان تلاش صورت گیرد.

1-5 - ارزیابی معلمان:

يكي از برنامه‌هاي ديگر در سال جاري، ارزيابي معلمان و تثبيت صلاحيت تدريس آنان بود. این ارزیابی در سه مرحله و با سه فورم جداگانه صورت گرفت: اول، نظارت از جانب مسئول دیپارتمنت، مدیر مکتب و مسئول آموزش با حضور در ساعت تدریس معلم در کلاس؛ دوم، تكميل فورم مشخص از جانب دانش‌آموزان در رابطه با معلم خاص؛ سوم، گزارش و ارزیابی مداوم روسای شورا و نمایندگان صنوف از طريق جلسات شورای دانش آموزان. با اجرای این نظارت و ارزیابی، فعالیت‌های معلمان به طور مستمر تحت نظر قرار داشته و کاستی‌های آنان حل مي‌گرديد.

1-6 – نظم و انضباط:

تطبيق نظم و انضباط نيز در جريان سال 1388 متفاوت‌تر از سال‌های قبل بود. در سال‌های گذشته بيشتر از فشارهای فزیکی كار گرفته مي‌شد، اما در سال جاری، اولاً افراد خاص براي هر كدام از بخش دختران و پسران تعيين شده و مسئوليت مشخص براي آنان داده شد. برعلاوه‌ي آن، خلاصه‌اي از لایحه‌ی انضباطی که جزء لایحه‌ی عمومی مکتب بود، چاپ و در کلاس‌ها توزیع گردید تا دانش آموزان به طور مشخص با موارد انضباطی و قاعده و قانون‌هاي مكتب آشنا باشند. در كنار اينها ما دوسيه‌هاي مشخص انضباطي در نظر گرفته ايم که طبق آن با دانش‌آموزان متخلف برخورد صورت مي‌گيرد.

ما اميدواريم که اجرای پرونده‌ی انضباطی که فعلاً در مرحله‌ی مقدماتی خود قرار دارد، اثرات نیکوی تربیتی بر جا گذاشته و اکثر کاستی‌های انضباطی سال‌های قبل را مرفوع سازد. همچنین قرار است برای ارزیابی عمومی دانش آموزان در مجموع سه دوسیه‌ی جداگانه طراحی شود که دارای رنگ‌های سبز، زرد و سرخ می‌باشند. در دوسیه‌ی سبز مجموعه رکوردهای مثبت دانش آموز درج و طبقه بندی می‌شود؛ در دوسیه‌ی زرد رکوردهای عادی و در دوسیه سرخ رکوردهای منفی درج مي‌گردند.

1-7 – کامپیوتر:

در سال جاری برنامه ویژه‌ی آموزش کامپیوتر برای دانش آموزان صنوف دهم الی دوازدهم در چوکات تقسیم اوقات درسی منظم تعقیب شده و اثرات خوبی داشته است. مجموعاً بیش از 25 پایه کامپیوتر در اتاق جداگانه با برنامه‌های نظری و عملی تدارك ديده شده و بررغم هزینه‌ي سنگین آن به علت مصرف انرژی جنراتوری و آسیب دیدن وسایل، بازدهی خوبی داشته است.

همچنين از برنامه ویژه‌ي کامپیوتر برای آموزش برخي استادان لیسه نیز استفاده شده و هزینه‌ی آن از طرف اداره‌ي لیسه پرداخت گردیده است.

1-8 – برنامه‌ی ویژه‌ی زبان انگلیسی:

در سال جاری برنامه‌ی ویژه‌ی آموزش زبان انگلیسی از سوی لیسه راه اندازی شد که بعد از ختم برنامه‌ی رسمی مکتب، در سه وقت درسی تعقیب مي‌شود. در اين برنامه بیش از سه صد دانش آموز که حدود هشتاد در صد آن را دختران تشکیل می‌دهد، از آموزش در کورس زبان انگلیسی بهره‌مند می‌شوند. ما اميدواريم که این برنامه دانش‌آموزان را كمك كند تا در ظرف دو سال، بخشي از مشکلات زبان انگلیسی خویش را مرفوع سازند.

1-9 – اجراي برنامه‌های جنبی:

در سال جاری برای آزمایش و آماده ساختن دانش آموزان، امتحانات متعدد تحت عنوان 20 فیصد، مسابقات انتخاب صنوف برتر، مراسم‌های روز معلم و روز مادر و مسابقات طنز نویسی، داستان نویسی، موسیقی و تیاتر به راه انداخته شد که در مجموع بر کیفیت درس و غنامندی برنامه‌های آموزشی اثر نیکو داشتند.

1-10- شورای دانش آموزان:

شورای دانش آموزان يكي ديگر از نهادهاي موثر و مفيد در طرح و اجرای برنامه‌های آموزنده در داخل مکتب بود. اين نهاد در سال‌هاي قبل در داخل مكتب فعال شده و امسال هم‌چنان مسئوليت اجرا و انجام برخي امور را در داخل ليسه به عهده داشت. ما اميدواريم که این شورا با سهم‌گيري‌هاي فعال‌تر و موثرتر خود در آينده، بتواند بخش‌هاي بيشتر مشکلات مکتب را مرفوع سازد.

2- مشکلات و کاستی‌های عمده در مکتب:

آقای ابرم مشکلات و کاستی‌های عمده در مکتب را در سه بخش رده بندی کرد:

1-  در بخش معلمان؛

2-  در بخش دانش آموزان؛

3-  در بخش تجهیزات و امکانات اولیه.

2-1- در بخش معلمان:

مشکلات عمده در بخش معلمان بيشتر ناشی از ضعف بنیه‌های کادری در عرصه‌ی آموزش و پرورش است. اداره‌ي ليسه عالي معرفت هنوز هم نتوانسته است ضرورت‌های کادری خویش را به طور درست و بایسته رفع کند. اكنون تعداد مجموعی معلمان مکتب بیشتر از هشتاد نفر است. از این مجموعه، تنها حدود بیست درصد معلمان دارای مدرک ليسانس بوده و بقیه يا تا مقطع دارالمعلمین آموزش دیده و یا فعلاً در برنامه‌های آموزشی داخل خدمت مشغول تحصیل اند. متأسفانه هنوز عده‌ي زياد معلمان ما با دانش و میتودهای آموزشی، روان‌شناسی و اصول تعلیم و تربیه‌ي مدرن  آشنایی کافی ندارند. بازدهی کار معلمان ما نیز بیشتر به زحمات و تلاش‌های آنان مربوط می‌شود تا به مهارت‌های ویژه‌ی تدریس و تربیت.

در كنار آن شغل معلمی هنوز هم در افغانستان با دید تحقیر نگاه می‌شود و این امر بر علاقمندی و جدیت معلمان در ایفای مسئولیت شان تأثیرات منفی زیادی دارد.

در سال جاري حد اقل معاش معلمان ليسه عالي معرفت، هشت هزار افغانی و حد اکثر آن تا بیست هزار افغانی در یک وقت درسی (شش ساعت در روز) مي‌رسد. این معاش در طول سال، بدون توجه به وقفه‌ی زمستانی برای معلمان پرداخت می‌شود. برعلاوه‌ی آن، برای معلمان برنامه تقاعدی در نظر گرفته شده است که کمتر موسسه‌ی تعلیمی خصوصی در افغانستان تا هنوز به اجرای آن اهتمام داشته است. با وجود این، به نظر می‌رسد هنوز هم برای غنامندی نظام کادری مکتب به برنامه‌های جدی‌تر و سرمایه‌گذاری‌های بیشتر ضرورت است.

2-2- در بخش دانش آموزان:

محدودیت‌های محیطی–خانوادگی و فشارهای روانی برای دختران، فضای بد و فاسدکننده برای پسران، فقدان برنامه‌های سالم آموزشی و تربیتی در کل جامعه، تأثیرات بد و ناگواری بر انگیزه‌های درسی و بازدهی دانش‌آموزان برجا گذاشته است. مخصوصاً كه مشکلات نظم و انضباط ما بیشتر با دانش‌آموزانی است که در سنین بزرگسالی وارد لیسه شده و در برنامه‌های آموزش رشد سریع لیسه جذب می‌شوند. رسیدگی به مشکلات اخلاقی و فکری این دانش آموزان از مهم‌ترین مسئولیت‌هایی است که لیسه باید با برنامه‌های دقیق‌تر و جدی‌تر به آنها توجه داشته باشد.

2-3- در بخش تجهیزات و امکانات اولیه:

با اعمار ساختمان بخش دخترانه در سال جاري، يك بخش كثير از مشكلات ليسه ناشي از كمبود جاي حل گرديد؛ اما با وجود آن، در بخش اتاق‌های ضروری برای دیپارتمنت‌ها، معلمین، اداره‌ی انضباطی، مكاني مشخص براي جلسات شورای دانش‌آموزان، اداره‌ي ليسه هنوز هم با کمبودی و مشکلات رو است. بخش کامپیوتر و لابراتوار و کتابخانه به تجهیزات بیشتری نیازمند است. ما از شورای سرپرستی لیسه تقاضا داريم که برای ایجاد و تطبیق برنامه‌های بهتر تدابیر لازم اتخاذ كرده و اين مشكلات و دشواري‌ها را براي سال‌های آینده کمتر سازد.

گزارش اسناد و مدارک اداری:

پس از گزارش عمومی آقای ابرم، داکتر انور یوسفی، رییس لیسه عالی معرفت، گزارش اداری و اجرائات مرتبط با بخش اسناد و مدارک لیسه را تقدیم کرد:

در جریان سال جاری، تمام جدول‌ها و اسناد مربوط صنف‌هاي دوم الي دوازدهم تكميل و تأييد رياست معارف شهر كابل و رياست تدريسات ثانوي وزارت معارف اخذ شده و مراحل لازم آنها طی گردیده است. هم‌چنين به تعداد 95 دانش آموز سال 1387 مربوط صنف‌هاي ششم الي دهم امتحان لیاقت خویش را به طور موفقانه سپری کرده و در سال 1388 به صنوف بالاتر ارتقا یافته اند. در كنار اينها، تمام اسناد و کارت‌های سوانح دانش آموزان توسط نگران‌های مربوطه تکمیل شده است. پس از این هیچ مشکلی در بخش اسناد و مدارک تحصیلی دانش آموزان وجود نخواهد داشت.

(ادامه دارد)